Składniki aktywne do skóry

Składniki aktywne to surowce, które nadają kosmetykowi główną funkcję pielęgnacyjną, np. rozjaśnianie przebarwień, wygładzanie zmarszczek, nawilżanie czy wzmacnianie bariery skóry. Od emolientów i emulgatorów odróżnia je to, że to one uzasadniają deklaracje produktu. Dla formulatora kluczowe są: udokumentowane działanie, zalecane stężenie, stabilność w formule, zgodność z przepisami rozporządzenia (WE) nr 1223/2009 oraz dane pozwalające ocenić bezpieczeństwo wyrobu.

Wybór zależy od mechanizmu, stabilności i ograniczeń prawnych. Niacynamid i kwas traneksamowy są stabilne i łatwe we wprowadzeniu do fazy wodnej, alfa-arbutyna i pochodne rezorcynolu działają na etapie syntezy melaniny, a stabilne pochodne witaminy C (np. askorbylo-glukozyd, etylowy kwas askorbinowy, VC-IP) łączą rozjaśnianie z ochroną antyoksydacyjną. Część substancji, m.in. alfa-arbutyna i kwas kojowy, ma w UE limity stężeń – przed ustaleniem receptury sprawdź aktualny załącznik III.

Najczęściej stosowane alternatywy to retinoidy nowej generacji, takie jak HPR (hydroxypinacolone retinoate), oraz roślinny bakuchiol, dostępny także w nośniku lipidowym SLN. Wybiera się je do formuł dla skóry wrażliwej lub gdy marka chce ograniczyć ryzyko podrażnień. Sam retinol i jego estry mają w UE limity stężeń wprowadzone rozporządzeniem (UE) 2024/996, co warto uwzględnić przy planowaniu receptur, szczególnie produktów do twarzy i ciała.

Ekstrakty fermentowane to filtraty lub lizaty powstałe w procesie fermentacji z udziałem mikroorganizmów, np. Lactobacillus, Bifida, Saccharomyces czy Galactomyces. Zawierają metabolity, peptydy i polisacharydy, które wspierają nawilżenie, barierę skóry i jej równowagę mikrobiologiczną. W kosmetykach określa się je często jako postbiotyki, bo nie zawierają żywych kultur. Są łatwe do wprowadzenia do fazy wodnej i dobrze komponują się z formułami łagodzącymi i przeciwstarzeniowymi.

Kolagen o bardzo niskiej masie cząsteczkowej, np. hydrolizat około 300 Da, ma lepsze warunki do wnikania w naskórek niż natywny kolagen, którego duże cząsteczki pozostają na powierzchni skóry. W kosmetyku działa przede wszystkim nawilżająco i wygładzająco. Deklaracje dotyczące wnikania lub działania przeciwzmarszczkowego powinny wynikać z badań gotowego produktu. Dla porównania wysokocząsteczkowy kolagen lepiej sprawdza się jako składnik filmotwórczy.

W kosmetykach w UE wolno stosować wyłącznie filtry UV wymienione w załączniku VI rozporządzenia (WE) nr 1223/2009, w podanych tam maksymalnych stężeniach i warunkach. W ofercie znajdują się m.in. filtry szerokopasmowe BEMT, DHHB, EHT, MBBT, TDSA i polisilikon-15. O skuteczności decyduje dobór kombinacji filtrów i bazy, dlatego współczynnik SPF i ochronę UVA gotowego produktu zawsze potwierdza się badaniami według uznanych metod.

Do każdej partii ViaKosmo przekazuje pakiet dokumentów: kartę techniczną (TDS) z parametrami i zaleceniami stosowania, kartę charakterystyki (SDS) oraz świadectwo jakości (CoA) konkretnej partii. To podstawa do przygotowania raportu bezpieczeństwa produktu i kontroli jakości przy przyjęciu surowca. Jeśli potrzebne są dodatkowe deklaracje producenta, np. dotyczące pochodzenia lub zanieczyszczeń, najlepiej wymienić je w zapytaniu na sales@viakosmo.pl.

Systemy dostarczania, np. liposomy, stałe nanocząstki lipidowe (SLN) czy nanoemulsje, zamykają składnik aktywny w nośniku, który poprawia jego stabilność, rozprowadzanie i kontakt ze skórą. Pozwalają wprowadzać do formuły wodnej składniki lipofilowe, jak bakuchiol czy skwalan, oraz ograniczać podrażnienia. Jeśli dany surowiec spełnia definicję nanomateriału w rozumieniu rozporządzenia 1223/2009, produkt wymaga oznaczenia [nano] i wcześniejszego zgłoszenia – dokumentacja producenta pozwala to ustalić.